رژیم سوئدی 13 روزه؛ بررسی علمی و عوارض

رژیم لاغری سوئدی یک رژیم لاغری سریع است که وعده به شدت وسوسه‌کننده‌ای دارد: کاهش 7 تا 10 کیلوگرم وزن در عرض 13 روز. این برنامه که تحت عنوان رژیم متابولیسم 13 روزه و ریگ‌شوسپیتالت (Rigshospitalet) هم شناخته می‌شود، پا را از این هم فراتر می‌گذارد و می‌گوید که متابولیسم شما را کاملا تغییر می‌دهد. بنابراین تا 2 سال دیگر وزن اضافه نخواهید کرد.

برخی می‌گویند رژیم سوئدی 13 روزه (که در اصل ارتباط خاصی به سوئد یا مردم آن ندارد) از رژیم کپنهاگ یا رژیم اسکاندیناوی الهام گرفته است. اما کسی کاری به اینها ندارد! این رژیم انفجار محبوبیت‌اش را بیشتر از هرچیز به انجمن قلب آمریکا (AHA) مدیون است که آن را به بیماران قلبی که باید سریعا وزن کم کنند، توصیه کرد.

اما همین بنیاد همچنین اعلام کرد افراد بالای 35 سال که دجار هرگونه بیماری هستند، نباید سراغ رژیم غذایی سوئدی بروند. با ما همراه باشید تا ببینم این رژیم چه اصولی دارد، فایده‌ها و عوارض‌اش چه چیزهایی هستند و  یک نمونه منو از آن را ببینیم.

اصول رژیم لاغری سوئدی چیست؟

این رژیم هم به نوبه خود از یک رژیم کالری شمار استفاده می‌کند، و مصرف روزانه را معمولا به کمتر از 1000 محدود می‌کند. اساسا هدف رژیم سوئدی سریع این است که با خوردن بیشتر و در عین حال دریافت کالری کمتر، کربوهیدرات کمتری مصرف شود.

این رژیم یک برنامه غذایی سخت محسوب می‌شود و قوانین آن باید دقیقا رعایت شود. در این رژیم که هرروز منوی متفاوتی دارد، هدف اصلی کمک به بالا بردن متابولیسم است. چون اگر سرعت متابولیسم بیشتر شود، زمان افزایش یا کاهش وزن بعد از رژیم متفاوت خواهد بود.

غذاهای مجاز در رژیم غذایی سوئدی

غذاهایی که می‌توان در این برنامه از آنها استفاده کرد عبارت‌اند از:

• گوشت، مرغ، ماهی، بوقلمون و صدف
• تخم مرغ ارگانیک
• لبنیات طبیعی پرچرب، ماست، کره، خامه ترش، پنیر خامه‎ای، پنیرهای پرچرب
• آجیل و خشکبار؛ گردو، بادام، تخمه آفتابگردان، تخمه کدو تنبل، فندق و بادام هندی (در حدود معین)
• سبزیجاتی مانند کلم، گل کلم، قارچ، خیار، پیاز، فلفل، گوجه فرنگی، کلم بروکلی، کدو سبز، بادمجان، زیتون، اسفناج، کاهو، آووکادو
• برخی از غلات مانند جو، چاودار (روگن)
• روغن‌های گیاهی

یکسری غذاها هم هستند که در رژیم سوئدی 13 روزه محدود شده‌اند، چون تاثیر منفی‌ای در روند کاهش وزن خواهند داشت. این غذاها را بیشتر از 2 بار در هفته نمی‌توان مصرف کرد:

• شکلات
• هویج، کرفس و چغندر
• میوه‌ها، چون حاوی قند هستند
• نوشیدنی‌های الکلی

غذاهای غیر مجاز در رژیم لاغری سوئدی

غذاهایی که نباید در این سیزده روز مصرف شوند اینها هستند:

• لبنیات و شیرهای بدون چربی و معمولی
• روغن‌های تصفیه‌شده و مارگارین
• انواع دسرها مانند کیک خامه‌ای، کیک، آب‌نبات، شکلات، بستنی، شیرین‌کننده‌های مصنوعی و محصولات لبنی شیرین‌شده
• نان، پاستا، موسلی، برنج، سیب زمینی، سیب زمینی سرخ‌کرده، چیپس، فرنی، حبوبات و عدس به دلیل داشتن کربوهیدرات بالا

چرا قوانین رژیم سوئدی قابل توصیه نیست؟

محدودیت شدید، حذف وعده‌ها و فهرست ثابت غذا با نیازهای متفاوت افراد سازگار نیست. رژیم‌های نزدیک یا کمتر از 1000 کالری ممکن است باعث ضعف، کمبود مواد مغذی، یبوست و کاهش توده عضلانی شوند.

میزان لاغری با رژیم سوئدی چقدر است؟

در حالت کلی، میزان لاغری با رژیم سوئدی 7 تا 10 کیلوگرم عنوان شده است، و برخی منابع حتی تا 20 کیلوگرم هم جلو می‌روند. این عدد مشخصا با توجه به قد، وزن و سن شما متفاوت خواهد بود. این میزان کاهش وزن برای یک رژیم لاغری سریع، در شرایط سخت و رعایت دقیق تمام نکات رژیم امکان پذیر است.

علاوه بر اینها دیدیم که طبق ادعای این رژیم، متابولیسم فرد تغییر می‌کند و تا 2 سال افزایش وزنی را تجربه نخواهد کرد. جدا از میزان لاغری با رژیم سوئدی، این موضوع بسیار بعید به نظر می‌رسد. و اکثرا گزارش شده است که با اتمام رژیم و برگشتن عادات غذاییِ سابق فرد، وزن از دست رفته مجددا برمی‌گردد.

مزایا و عوارض رژیم سوئدی سریع چیست؟

رژیم سوئدی یک رژیم غذایی کوتاه‌مدت 6 تا 13 روزه است. بنابراین احتمالا بزرگترین مزیت‌اش این است که مجبور نیستید ماه‌ها یا سال‌ها برای کاهش چند کیلوگرم وزن صرف کنید. این رژیم برای افرادی که دجار استپ وزنی شده‌اند هم می‌تواند مناسب باشد، و شوک لازم را به بدن بدهد.

کاهش وزن سریع و ناگهانی (در اثر کاهش شدید کربوهیدرات و کم شدن آب بدن) فشار نامطلوبی به بدن وارد می‌کند. در این دوره ممکن است احساس بدی داشته باشید یا بیمار شوید، به ویژه مشکلات گوارشی و حالتی شبیه آنفولانزا.

برخی منابع هم اعلام می‌کنند که اگر دستور رژیم لاغری سوئدی را رعایت نکنید و زودتر از روز ششم آن را ترک کنید، می‌تواند متابولیسم شما را مختل کند و به جای افزایش سرعت، آن را کاهش داده و باعث افزایش وزن شود. در این رژیم میان‌وعده هم مشخص نشده است، که از مهمترین عوامل جلوگیری از پرخوری و ریزه‌خواری در رژیم‌هاست.

افرادی که فعالیت بدنی بالایی دارند هم باید منتظر کاهش شدید افت انرژی‌شان باشند؛ چون سوخت اصلیِ بدن (یعنی کربوهیدرات) به آن نمی‌رسد. نهایتا، مواد مغذیِ زیادی هم هستند که در رژیم سوئدی کامل محدود یا خذف می‌شود.

جایگزین ایمن‌تر برای منوی 13 روزه

به‌جای منوی نسخه‌ای و بسیار کم‌کالری، برنامه باید بر اساس نیاز انرژی، پروتئین و ریزمغذی‌های فرد تنظیم شود. اگر پزشک رژیم بسیار کم‌کالری را ضروری بداند، اجرای آن به آزمایش و پیگیری منظم نیاز دارد.

آیا رژیم غذایی سوئدی برای شما مناسب است؟

وقتی سبک زندگی بی‌تحرک و غذاهای ناسالم با هم همراه می‌شوند، رژیم لاغری اولین چیزی است که افراد به دلایل سلامتی و “زیبایی” سراغ آن می‌روند. اینکار که معمولا از شنبه‌ها آغاز می‌شود! و صبر و تعهد زیادی را می‌طلبد، انواع و اقسام بی‌شماری دارد و تقریبا همگی آنها نیز ادعا می‌کنند که بهترین رژیم لاغری هستند. رژیم سوئدی 13 روزه یکی دیگر از این برنامه‌هاست.

اگرچه بدن همه ما مشابه یکدیگر است، اما سیستم‌هایی دارد که نسبت به یکدیگر کاملا متفاوت عمل می‌کنند. مثلا ممکن است علت افزایش وزن هورمونی باشد (مانند تیروئید) یا به دلیل کم‌تحرکی یا مصرف بیش از حد غذاهای چرب. به همین خاطر موقع انتخاب رژیم باید مراقب بود تا کاهش وزن ناگهانی و کنترل‌نشده را تجربه نکرد.

هر رژیمی که قصد امتحان کردن آن را دارید، از رژیم لاغری یک ماهه تا رژیم‌های طولانی‌تر، بهتر است آن را با یک متخصص تغذیه بررسی کنید. شما همیشه باید فردی آموزش‌دیده مشورت کنید تا ببینید آیا ترکیب اصول رژیم لاغری سوئدی با سایر شرایط شما برای رسیدن به هدف‌تان موثر است یا خیر.